Er wordt ook een moeder geboren

Iedereen kent het woord puberteit. We weten dat een tiener in die periode ingrijpend verandert: lichaam, emoties, identiteit, alles schuift. We geven er ruimte aan en zeggen: dit hoort erbij.

Voor het moeder-worden hebben we nauwelijks een woord, terwijl dat er wel is: matrescentie. Het is de ingrijpende overgang waarin een vrouw moeder wordt, lichamelijk, hormonaal, emotioneel, sociaal en spiritueel. Je brein verandert, je relaties verschuiven en je identiteit wordt herschreven. Net als bij de puberteit is dat geen ziekte of falen, maar een metamorfose. En een metamorfose maakt kwetsbaar.

Ik ben, omdat wij zijn

In Zuid-Afrika bestaat het begrip ubuntu: umuntu ngumuntu ngabantu, een mens is pas mens door andere mensen. Ubuntu vertrekt niet vanuit het losse individu, maar vanuit verbondenheid.

In veel culturen wordt een nieuwe moeder daarom letterlijk omringd. Ze wordt gevoed, verzorgd, gedragen en gehoord. Niet omdat ze zwak is, maar omdat iedereen begrijpt dat een moeder pas kan dragen als zij zelf gedragen wordt.

En wij? Wij gaan door

Nederland heeft iets moois: de kraamzorg. Maar na ongeveer een week vertrekt de kraamverzorgende en heet het: terug naar normaal. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. We zijn trots op zelfredzaamheid. We vragen hoe de baby slaapt, en veel minder vaak hoe het met de moeder gaat. We leren dat een goede moeder alles zelf regelt en snel weer de oude is.

Het dorp is vervangen door een agenda, een appgroep en een to-dolijst.

De prijs is hoog. Ongeveer een op de vier moeders komt in het eerste jaar na de bevalling thuis te zitten met burnoutklachten. Dat is geen persoonlijk tekort van een kwart van de vrouwen. Het zegt iets over hoe wij als samenleving het moederschap inrichten. Als een kwart uitvalt, ligt het probleem niet bij de moeders.

Wat we kunnen terugleren

Ubuntu hoeven we niet ver te zoeken. Het zit in kleine gebaren:

• Vraag een nieuwe moeder: hoe gaat het met jóu? En blijf luisteren naar het antwoord.

• Breng eten mee zonder te vragen wat ze nodig heeft.

• Neem de baby een uur over, zonder ongevraagd advies.

• Geef de overgang een naam: dit is matrescentie, geen falen.

• Ben je zelf moeder? Vraag om hulp, en geef jezelf toestemming om niet door te gaan.

Een moeder wordt geboren op hetzelfde moment als haar kind. Ze verdient hetzelfde als een pasgeborene: warmte, rust, en mensen om zich heen die haar dragen.

Ik ben, omdat wij zijn

Wil je je goed voorbereiden op je moederschap? Meld je dan aan voor de cursus Zwanger in Verbinding